Zen en de kunst van de Argentijnse Tango
Het loopt vaak verrassend synchroon, mijn danslessen Argentijnse Tango en mijn zenbeoefening. Dus of hier van spiritueel vreemdgaan gesproken kan worden, weet ik niet zo zeker. Er zijn juist veel overeenkomsten. En die vind ik vaak interessanter dan de verschillen.
De belangrijkste overeenkomst is misschien nog wel de benodigde Overgave. Argentijnse Tango maakt absoluut geen gebruik van vooraf bepaalde choreografie. Bij de pas die ik nu dans, weet ik niet wat de volgende zal zijn. Het is een complete verrassing, temeer omdat de mogelijkheden na die ene pas eindeloos zijn. De dans is een puzzel van vele stukjes, die soepel in elkaar glijdt, beweegt, stroomt. Die volgende pas kan zoveel kanten op, dat er bijna geen beginnen aan is om haar vooraf in te schatten. Ik kan alleen maar in dit moment zijn en afwachten.
Hoe pijnlijk! Om te merken dat ik na een paar jaar zitten nog steeds ontzettend berekenend ben in mijn denken. De Tango maakt het me duidelijk, en niet te zachtzinnig ook: ik ben geen hol opgeschoten. Nog steeds maak ik elke nanoseconde gebruik van de enorme archiefkast in mijn hoofd. Nog steeds ratel ik vliegensvlug al die kaartenbakken langs. “Oh, nu zal er wel dit komen. Oh ja, nu gaat ze vast dat doen..” Door mijn handicaps lijkt het zelfs nog erger te zijn. Vanwege een slecht gehoor en slecht zicht is mijn archiefkast van onschatbare waarde. En ik ben er heel goed in deze te beheren. Echt heel goed. Elk moment, elke omgeving, elk mens, elk gezicht, elk stukje geluid, elke beweging, elke kleur, elke verandering wordt opgeslagen voor eventueel later gebruik. Vraag me wat en ik vertel je hoe het was. En wat je aan had. Voor zover ik dat kon zien dan.
En dan lacht ze weer eens, mijn danslerares. Want alhoewel ik haar patronen razendsnel doorheb, is zij nog net even wat sneller. Omdat ik tegen haar Overgave en Loslaten uiteindelijk eenvoudigweg niet op kan. Ze rekent met mijn mooie, met diamanten ingelegde archiefkast af. Danst al mijn indexkaarten door de war. En ik volg haar. Wanhopig, touwtrekkend, zoekend naar de controle, verward, wel willen overgeven, maar hoemoetdatdan. Als ik achter me kijk, ligt er een ingestort kaartenhuis op de dansvloer.
“Alles wat je dient te doen, is je buik aanspannen. Dan volgt de rest vanzelf” zegt ze tegen me, voor de zoveelste keer. Nico had het gezegd kunnen hebben. Al noemt hij het Hara in plaats van buik. Voor mijn danslerares is het gesneden koek. Natuurlijk komt daar alles uit voort, uit je buik. Logisch toch. What else is new? Dansen is je buik beheersen, “een soort aanspanning in de ontspanning van de overgave”. Dat is alles. Natuurlijk. Waar heb ik dat eerder gehoord..
De Argentijnse Tango is ook de verbinding aangaan met de ander. Ik vraag me onder het dansen wanhopig af waarom ik toch al jaren aangetrokken ben tot juist deze dans, want, mijn hemel, het is wel héél erg de verbinding aangaan met de ander! Over passie en intimiteit gesproken! Zoals Andalusische hengsten me altijd hebben aangetrokken vanwege hun uit elkaar spatten van passie en kracht, zo lonkte ook de Argentijnse Tango al jaren. Ik houd niet van lieflijke elfjes die op harpjes spelen, alsjeblieft zeg, ik houd van vrouwen met power. Die er stáán. Maar dat ik ervan houd, wil nog niet zeggen dat ik dat zelf ook maar even ben of doe. Ik sta tegenover haar op de dansvloer en verander spontaan in een verlegen, giechelig, klein meisje. Precies hetgeen waar ik zo’n hekel aan heb. Intimiteit? Eng. Ik val bibberend in duizenden stukjes uiteen tussen het ingestorte kaartenhuis. Waar was mijn Hara ook alweer.
Maar ze heeft net zoveel geduld als mijn zenleraar, mijn danslerares. Ik weet zelf blijkbaar ook niet van ophouden. Want het geeft zoveel plezier. En vooral: de Tango lonkt en speelt met me. Ik ben weerloos. Dus daar gaan we weer, nog een keertje. En nog een keertje. En vergeet je buik niet.
En dan ineens, na een jaar van aanmodderen, is er een moment dat ik me open. Voor haar, voor dit moment, maar vooral ook voor mezelf. En dan gebeurt er iets. Intiemer kan het niet zijn; er vindt een volledige ontmoeting plaats tussen haar, dit moment, en mij. In al onze naaktheid, precies zoals we zijn. En in die wijdse ruimte die er dan ontstaat is er alleen nog maar... de Tango.
Marloes Lasker (nog altijd op zoek naar een danspartner!)